اگه مطالب این صفحه رو قبلا خوندین و راجع به نحوه ی انتخاب سه تار مناسب و خوب اطلاعات دارین و مایلین ببینین چه سه تارهاییو میتونین از تیم ما تهیه کنین، برین سراغ ساز های قابل سفارش 

نحوه ی انتخاب سه تار مناسب

نحوه تشخیص و انتخاب و خرید سه تار مناسب

این احتمالا اولین سوالی هست که موقع شروع یادگیری سه تار بهش برخوردین. مدل های بسیار زیادی از ساز سه تار تو بازار هست که احتمالا انتخاب رو براتون دشوار کرده باشه.مقدماتی ترین نکته ای که بگیم اینه که باید مواظب باشین فریب ظاهر زیبای ساز رو  موقع انتخاب سه تار نخورین و به صدایی که از دل ساز در میاد توجه کنین.همچنین ولوم رو مدنظر قرار ندین! زیادتر بودن حجم صدای یک سه تار نشونه ی بهتر بودن اون ساز نیست! ممکنه سه تاری واقعا ظاهر فوق العاده ای داشته باشه، انواع استخوان کاری ها و تزئین ها رو روی خودش داشته باشه اما صداش به شدت بلند و نامناسب باشه. دقت کنید خیلی دیده شده که هنرجویان مبتدی صرفا از روی این که سازی ظاهر زیبا داشته و صدایی که تولید می کرده حجم و ولوم زیادی داشته هزینه ی بسیاری برای خرید کرده در حالی که ساز واقعا صدای مناسبی تولید نمی کرد. در واقع ظاهر ساز، آخرین چیزی باشه که موقع انتخاب ساز بهش توجه می کنید. ویدیوی روبرو رو لطفا ببینین و بعد برگردین ادامه مطلبو بخونین.

قسمت های مهم تشکیل دهنده این ساز:

اول یکم راجع به این ساز خوش صدا توضیح بدیم. برای انتخاب لازمه حداقل اسم اجزای سه تار رو بدونین و انواع مختلفش رو بشناسین

1- کاسه:

قسمت انحنا دار ساز که موقع نواختن سه تار روی پاتون قرار می گیره اسمش کاسه هست. از لحاظ ساخت و فرم به دو نوع ترکه ای و یک تکه و از لحاظ سایز به دو مدل متداول کاسه کوچک و کاسه بزرگ تقسیم میشه:

1-1 سه تار کاسه ترکه ای:

امروزه شیوه ی متداول ساخت کاسه ی ساز اینطوری هست که تکه هایی از چوب رو بعد از برش دادن، در قالب می گذارند و به هم چسب می زنند. این مدل ساخت کاسه نسبت به شیوه ی ساخت یک تکه ی کاسه، سریعتر قابل انجام است و دشواری هایی هم نظیر اینکه تکه ها به طور مناسب برش خورده و در کنار هم قرار گیرند دارد.

سه تار کاسه ترکه ای

سه تار کاسه یک تکه:

روشی دیگر که می توان کاسه را ساخت این است که به جای اینکه سازنده تکه هایی از چوب را در کنار هم قرار دهد تا کاسه شکل بگیرد، یک تکه چوب کاملا خشک قدیمی و ضخیم را برداشته و شروع به خالی کردن درون آن کند. تا زمانی که یک کاسه ی زیبا از داخل آن چوب بیرون آید. این روش زمان بیشتری برای ساخت نیاز دارد و نسبت به شیوه ی قبل دشوار تر است.

ضمنا اینکه کاسه ی ساز به طور سالم در بیاید و هنگام مغار زنی ترک نخورد نیز بر دشواری های ساخت این مدل سه تار می افزاید. قدیم که قالب برای ساخت سه تار وجود نداشته، این شیوه برای ساخت ساز مرسوم بوده است. سه تار های کاسه یک تکه طبق مواردی که امتحان شده اند، صدای بسیار لطیف و دلنشینی تولید می کنند و عمر بیشتری داشته و هر چه با آنها مضراب بیشتری زده شود و زمان بگذرد، خوش صدا تر می شوند.

سه تار کاسه یک تکه پرندیان
سه تار کاسه یک تکه پرندیان

سه تار کاسه بزرگ و کاسه کوچک:

جدا از ترکه ای و یک تکه بودن، کاسه سه تار از لحاظ سایز هم به دو گونه ی اصلی تقسیم می شود. کاسه ی سه تار می تواند در اندازه های کوچک (فرم معمول سه تار) و کمی بزرگتر از معمول ساخته شود.

در سه تار کاسه بزرگ، کوک های پایین تر بهتر جواب می دهد و صدای ساز بسیار زیباتر و دلنشین تر هست. دلیلش این هست که زمانی که طول سیم افزایش پیدا می کند، در واقع فرکانس صدایی که از ارتعاش اون سیم تولید میشه کمتر میشه. با زدن هر مضراب، صدا در سه تار کاسه بزرگ ماندگاری بیشتری دارد و در کاسه کوچک صدا سریعتر محو می شود. سه تار کاسه بزرگ بیشتر مناسب دوستانی هست که به شیوه ی نوازندگی استاد محمد رضا لطفی علاقمندند.

اما شاید برای دوستانی که به شیوه ی نوازندگی استاد ابوالحسن صبا علاقمند هستند انتخاب سه تار کاسه کوچک مناسب تر باشد. اگر تازه قصد یادگیری سه تار و آغاز این راه را دارید، برای انتخاب سه تار از روی کاسه زیاد حساسیت نداشته باشید. کاسه کوچک و بزرگ بودن و ترکه ای و یا یک تکه بودن نشان از کیفیت ساز نیستند. این انواع کاسه رو صرفا بیان کردیم تا بشناسین و اطلاعاتتون نسبت بهشون بره بالا . توی بخش فروشگاه سه تار آنلاین انواع سه تارها با کاسه های مختلف رو خواهید دید.

پرده ها:

باید هم به جنس پرده های ساز دقت کنید و هم به تعداد آنها. تعداد آنها را بشمارید، باید 25 عدد باشند. ( بعضی ساز ها 28 پرده دارند، مشکلی نیست اما کمتر از 25 عدد نباید باشد) پرده های ساز در حال حاضر از دو جنس هستند، پرده های پلاستیکی ( که معمولا روی ساز های مشقی و کم کیفیت بسته می شوند و پرده های سنتی که از جنس روده گوسفند هستند. قطر پرده ها از بالا دسته به سمت پایین دسته کاهش می یابد تا هنگام انگشت گذاری، سیم به پرده های پایین تر برخورد نداشته باشد و صدای گزگز تولید نکند. در این ویدیو به طور کوتاه توضیح می دهیم چرا پرده ها بهتر است از جنس روده گوسفند باشند تا از گز زدن پرده ها هنگام انگشت گذاری جلوگیری شود. روی تصویر سمت راست کلیک کنین تا ویدیوی مربوط به پرده های سه تار رو ببینین.

پرده سه تار
تصویر فیلم پرده

سیم مناسب برای سه تار:

سیم اول سه تار به رنگ سفید بوده و در اکثر سه تارها، خصوصا سه تارهای کم کیفیت، قطرش 0.2 میلی متر است. در این صورت که به رنگ زرد هست با قطر 0.22 میلی متر بسته می شود. سیم سوم نیز که به سیم مشتاق معروف است نیز مانند سیم اول و سیم چهارم که سیم بم نامیده می شود، قطری بیشتر از سیم ها، به اندازه ی 0.35 میلی متر دارد.

اما ترکیب قطری بهتری از سیم ها نیز وجود دارد که عموما روی سازهای خوش صدا دیده می شود. در این ترکیب سیم اول و سوم به جای داشتن قطر 0.2 میلی متر، قطر 0.18 میلی متری دارند و سیم دوم نیز به جای 0.22 میلی متر، 0.2 میلی متر بسته می شود. سیم بم همان 0.35 میلی متر باقی می ماند و تغییری نمی کند. از این ترکیب سیم، برند های مختلفی هست و زیاد فرق نمیکنه از کجا تهیه می کنین. ولی اگه جایی سراغ ندارین، می تونین از دیجی کالا تهیه کنینش.

این ترکیب سیم بندی باعث تولید صدایی بسیار بهتر، لطیف تر و دلنشین تر از ساز می شود و حجم صدا را مناسب می کند.  تمام سازهایی که در وبسایت ما قابل سفارش هستند، از سطح کیفیت متوسط تا عالی، همه ترکیب سیم 18.20.18.35 را روی خود دارند

سیم مناسب برای سه تار
سیم مناسب برای سه تار

نحوه ی قرار گرفتن سیم ها روی شیطانک و خرک سه تار:

این نکته خیلی مهمه.سیم سوم و چهارم نزدیک هم هستند و سیم دوم، وسط سیم اول و سوم قرار می گیرد. به این نکته باید چه بر خرک و چه بر شیطونک توجه کرد و اگه سیم ها سر جاشون نیستن، میشه کوکشون رو کاملا بیارید پایین، جوری که سیم کاملا شل و نرم بشه، بعد سر جای مناسبش قرار بدین و بعد مجدد کوک رو تنظیم کنین. به تصاویر زیر دقت کنید، نحوه ی چینش سیم ها روی خرک و شیطانک نشون داده شده. اگر سه تارتون رو از ما تهیه نکردین، حتما این مسئله رو توش چک کنین که سیم ها روی خرک و شیطونک سر جاشون باشن.

فاصله سیم ها از هم خرک سه تار خرید آنلاین
فاصله سیم ها از هم در شیطانک سه تار خرید انتخاب

گوشی های ساز:

یکی از مهم ترین قسمت های سه تار که باهاشون قراره به زودی سروکله بزنیم گوشی های ساز هستند. گوشی های سه تار نقش تنظیم کوک سیم ها و نگه داشتن کوک رو ایفا می کنند. یک سه تار مرغوب باید گوشی هایی داشته باشه که نه خیلی سفت داخل چوب دسته حرکت کنند و حرکت چرخ دنده ای داشته باشن و نه اینکه شکل نامناسبی داشته باشن که باعث شه با دسته ی ساز کم در تماس باشن و کوک ساز رو به هم بزنند.

در واقع گوشی ها باید طوری باشند که با کمترین فشاری که به اونها وارد می کنید، زمانی که در مقابل تیونر مضراب می زنید تغییر در عدد فرکانسی که نرم افزار به شما نشون داده رو ببینین. اگه با تیونر آشنایی ندارید، دوره ی آموزشی اولمون رایگان هست، توی جلسه ی دومش نحوه ی کوک کردن رو توضیح دادیم.

توصیه می شه برای بررسی وضعیت گوشی های سازی که می خواهید تهیه کنید اول کوکش کنید. ببینید گوشی ها به صورت چرخ دنده ای می چرخند و تق تق می کنند و باعث جهش فرکانسی میشن؟ یا اینکه خیلی نرم داخل دسته حرکت می کنند و زمانی که تنظیمشون کردید روی فرکانس خاصی و بعد کمی به داخل فشارشون دادید، سر جاشون می ایستن و کوک رو نگه میدارن.

سازهایی که از وبسایت ما قابل سفارش هستند، گوشی هاشون تو کوک های مختلف بررسی میشه و نگهداری کوک اونها و چرخش مناسبشون قبل از ارسال برای شما، چند روز تحت تست قرار می گیره.

گوشی ساز سه تار
گوشی ساز سه تار

سه تار مدل سرپنجه قنبری مهر:

نمونه از جعبه گوشی به این مدل ساخته می شه و تو بازار هم موجود هست، که به اسم پنجه قنبری معروف هست. بهتون توصیه می کنیم سه تارهایی که با این نوع جعبه گوشی هستند رو تهیه نکنین چرا که با توجه به اینکه گوشی، بسیار کم با دسته ی ساز در تماس هست، کوک رو به خوبی نگه نمی داره. در واقع توی این مدل پایین سطح تماس گوشی با دسته خلاصه می شه به دو سطح دایره ای ولی در مدل های دیگه که بالاتر نصویرشون هست و حالت عادی و نرمال جعبه گوشی هستند، گوشی کاملا داخت دسته رفته و سطح بیشتری با اون ایجاد می کنه و در نتیجه مسلما کوک رو هم بهتر نگه می داره. نمونه ای از سه تار پنجه قنبری در تصویر زیر موجود هست

شه تار پنجه قنبری

توی این مطالب تمام سعیمون رو کردیم که حداقل چیزهایی که باید موقع انتخاب سه تار بررسی کنین رو بهتون توضیح بدیم. جنس صدایی که از ساز میاد بیرون از همه مهم تره که برای شناخت اون لازمه مدتی با سه تار های خوب ساز زده باشین تا قابلیت تشخیص رو بدست آورده باشین.

موقع مقایسه ی هر چیزی، یک ملاکی از خوب بودن توی ذهن شما هست که اون چیز رو با اون ملاک ها میسنجین. اما وقتی با سه تار های با کیفیت مدتی ساز نزدین و متوجه جنس صدای ساز خوب نیستین، تشخیص براتون دشواره. توصیه میکنیم یا با کسی که مدت طولانی یی هست سه تار کار میکنه برای خرید برین و ازش مشورت بخواین، یا اینکه این کار رو به ما بسپارین. مدت زیادی هست که کارهای سازنده های اطراف رو بررسی کردیم و خوب هاشون رو گلچین کردیم و اینجا براتون قرار دادیم. یه نگاه بهشون بندازین :