به اولین بخش از مینی دوره رایگان سه تار آنلاین خیلی خوش اومدین.
توی این مینی دوره، سعی کردیم از ضروری ترین نکاتی که هر سه تار نوازی لازمه بدونه براتون بگیم.
۱- مقدمه
۲- توضیح اینکه چرا بهتره به صورت شفاهی و بدون نت سه تار نوازی رو یاد بگیریم؟
۳- آشنایی با مفهوم گوشه، دستگاه ها و ردیف موسیقی ایرانی
۴- شناخت مفهوم بداهه نوازی در موسیقی ایرانی
۵- اشتباهات رایج در نحوه دست گرفتن سه تار
۶- نحوه کوک کردن سه تار
۷- اشتباهات رایج در نحوه مضراب زدن روی سه تار
۸- نکاتی در مورد نگهداری بهتر از سه تار
۹- نحوه گره زدن سیم های سه تار و انداختن سیم جدید روی سه تار
این اولین ویدیوی مینی دوره رایگان سه تار آنلاین هست. مدرس این مینی دوره آقای امید کردستانی هستند.
قبل از شروع ویدیوی بعدی، اول به اختصار راجع به یادگیری سه تار به صورت شفاهی و سینه به سینه خدمتتون توضیح میدیم.
استواری و تنومندی موسیقی ایرانی، در بداهه نوازی و تکنوازی هست.
بداهه نوازی چی هست؟
نوازنده ای که قابلیت بداهه نوازی داره، موقع اجرا بدون اینکه از قبل بدونه چه محتوایی رو قراره اجرا کنه، توی ذهنش یکی از دستگاه های موسیقی ایرانی که به حال و مود همون لحظه اش سازگاره رو انتخاب میکنه. با اینکه جمله بندی ها همون لحظه به ذهنش میان، اما چون ردیف های مختلف موسیقی ایرانی رو مدتها تمرین کرده، جملاتش ریشه در موسیقی اصیل ایرانی دارن. نوازنده تنبک هم همزمان ضرب رو متوجه میشه و هنگام نواخته شدن قطعه ضربی و ریتمیک، نوازنده رو همراهی میکنه.
همراهی خواننده، بدون هماهنگی از قبل:
از طرف دیگه خواننده هم که به ردیف های آوازی مثل مثلا ردیف دوامی تسلط نسبی داره و دستگاه هارو میشناسه، با نوازنده به صورت بداهه همراهی میکنه.
مسیر متفاوت برای یادگیری موسیقی ایرانی به نسبت موسیقی غربی:
این خلق همزمان و در لحظه نیازمند مسیر یادگیری متفاوتی با مسیر یک نوازنده ساز غربی هست. در موسیقی غربی یک آهنگساز یک قطعه کوتاه سه تا چهار دقیقه ای رو میسازه و نت نویسی میکنه. نوازنده ها از روی نت اون قطعه رو اجرا میکنن. پس هر نوازنده روی سن بیشتر نقش مجری قطعه ای هست که قبلا توسط آهنگساز ساخته شده.
دو راهی مهم:
شما الان سر یک دو راهی خیلی مهم هستین که باید انتخاب کنین به چه شیوه ای دوست دارین موسیقی ایرانی رو فرابگیرین.
در حدی باشه که کامل دستگاه هارو بشناسین و بتونین یک نوازنده ی خوب بشین که قابلیت بداهه نوازی در موسیقی ایرانی، دادن جواب آواز، بازسازی و اجرای قطعات قدیمی صرفا با گوش کردنشون و… رو داره؟
یا یک نفر که صرفا می تونه از روی نت، قطعاتی رو به ساده ترین شکل ممکن اجرا کنه.
شیوه اشتباه رایج در اکثر آموزشگاه ها:
همین روش در حال حاضر تو اکثر آموزشگاه ها رایج هست و هنرجو در ابتدای یادگیری، شدیدا درگیر سختی های نت خوانی میشه و فکر میکنه روش اصولی اینه چون صرفا روی کاغذ هست و اگر یادگیری رو کنار نذاره و دلسرد نشه و ادامه بده هم به درک کاملی از دستگاه های موسیقی ایرانی نمیرسه. فقط میتونه قطعاتی رو از روی نت اجرا کنه. هنرجو تو این روش چون تمام گوشه های ردیف رو آموزش نمیبینه مفهوم دستگاه رو کامل درک نمیکنه.
مثلا دستگاه ماهور بیشتر از 40 تا گوشه داره که تعداد بسیار کمی ازش توی کتاب آقای ذوالفنون وجود داره. این باعث میشه توی مایه ی دلکش ماهور، ماهور رو با شور قاتی کنه و مایه هایی مثل راک اصلا به گوش هنرجو هم نخوره و وقتی اجرایی از بزرگان موسیقیمون می شنوه متوجه آنالیز دستگاهیش نشه.
1- عیب اول این روش جدا از اینکه دشواره و همون اول کار، درگیر سختی های یادگیری نت میشین اینه که دستگاه ها رو نخواهید شناخت.
2- اینکه نواختنتون حالت رباتی خواهد گرفت و دلنشین نمیشه.
3- اینکه جواب آواز نمیتونید بدین. جواب آواز یعنی اینکه خواننده ای در کنار شما به صورت بداهه بخونه و شما با سازتون همراهیش کنین و جواب آوازهاشو با سازتون بدین، فرض کنین تو یه جمعی از موسیقی دان ها هستین و سه تارتون هم همراهتون هست و استاد شجریان هم هستنو میخوان بخونن و ازتون میخوان با سازتون آوازشون رو همراهی کنین. طبیعتا نمیتونین قبل اجرا در گوش استاد شجریان بگین نت چیزایی که قراره بخونینو بدین بهم من بدونم چی قراره بزنم. به من گفتن روش اصولی اینه الان نت اینایی که قراره بداهه بخونین و بذارین جلوم تا بزنم. خب طبیعتا نمیشه چون بداهه در لحظه خلق میشه. یعنی از پیش تعیین نشده ولی با استفاده از دانش عمیق از پیش فراگرفته شده اجرا میشه. در نتیجه گوش شما باید انقدری توی تمرین ها ورزیده شده باشه که بلافاصله که صدای خواننده به شما رسید، متوجه بشین چی داره میخونه و بتونین همونجا همراهیش کنین. یکم که با ردیف موسیقی ایران آشنا شین منظورمونو به خوبی متوجه میشین. برای جواب آواز هم یک دوره آموزشی جداگونه طلبتون.
4- اینکه قادر به بازسازی و نواختن آثار بسیار دلنشین خیلی قدیمی نخواهید بود. باید قدرت درک موسیقایی شما طوری بشه که زمانی که یک فایل موسیقایی خیلی قدیمی رو که با کیفیت ضبط صدایی زیادی هم در دسترس نیست، بتونه به خوبی تشخیصش بده و قادر باشید روی اون فایل تمرین کنین و تکنیک هاش رو صرفا با شنیدن تشخیص بدین و اجرا کنین. دست یافتن به این تمرین خاص خودش رو میطلبه که دوستانی که به شیوه ی شفاهی کار میکنن از همون اول تمرین برای این مهارت رو آغاز میکنن.
5- قادر به بداهه نوازی نخواهید بود قطعا چون شناخت و دانش کافی ازش ندارین.
6- با نت که یاد می گیرین، جلوتر که میرین درسای گذشته فراموشتون میشه و جایی بخواین ساز بزنین تا نتش نباشه نمیتونین و این ینی فاجعه.
